Tytuł oryginału:

Nothing to prove: why we can stop trying so hard

Copyright © 2017 by Jenny Allen

This translation published by arrangement with WaterBrook, an imprint of the Crown Publishing Group, a division of Penguin Random House LLC Published in association with Yates & Yates, LLP, attorneys and counselors, Orange, CA, www.yates2.com

Polish translation Copyright © 2018 by Wydawnictwo WAM

Opieka redakcyjna: Kama Hawryszków

Redakcja: Anna Kopeć-Śledzikowska

Korekta: Agnieszka Zielińska, Katarzyna Onderka

Projekt okładki: Kelly L. Howard, Lauren Sterrett

Skład i opracowanie graficzne: Emilia Pyza

Przygotowanie wydania elektronicznego: hachi.media

ISBN 978-83-277-0984-4 (ePub)

978-83-277-0985-1 (Mobi)

WYDAWNICTWO WAM

ul. Kopernika 26 • 31-501 Kraków

tel. 12 62 93 200 • faks 12 42 95 003

e-mail: wam@wydawnictwowam.pl

DZIAŁ HANDLOWY

tel. 12 62 93 254-256 • faks 12 62 93 496

e-mail: handel@wydawnictwowam.pl

KSIĘGARNIA WYSYŁKOWA

tel. 12 62 93 260

www.wydawnictwowam.pl

Za sprawą moich dwóch sióstr (i najlepszych przyjaciółek),
Brooke i Katie.

Wy dwie okazujecie mi bezwarunkową,

nigdy nieustającą –

bez względu na wszystko –

niemuszącą niczego udowadniać

miłość.

Na dobre i na złe;

przetestowałyśmy to w tym roku,

a Bóg działający przez Was był wsparciem.

Zawsze będę Mu za Was wdzięczna.

Przyznanie się do pragnienia

Jennie, dlaczego coś ukrywasz?

Moi najbliżsi przyjaciele zawsze zadają wścibskie pytania. Wciśnięta w tylne siedzenie samochodu podczas wyprawy do Houston tuż przed Bożym Narodzeniem udzielałam krótkich, banalnych odpowiedzi, nie chcąc skupiać na sobie szczególnej uwagi. Wiedziałam, że moje życie w porównaniu z życiem wielu innych osób po prostu nie jest aż tak trudne, jak czasem się wydaje.

Oni nie dali się jednak nabrać. Bekah naciskała:

– Widzę to, Jennie. Widać, że coś w tobie siedzi. Jesteś taka spięta. Skąd się to bierze?

Wyjrzałam przez okno. Oczy piekły mnie od łez, ale nie pozwoliłam im popłynąć. Nie mogłam się zdecydować, czy rzeczywiście chcę o tym wszystkim powiedzieć i naprawdę to poczuć. Chociaż bardzo starałam się być szczera, mówiąc „wszystko w porządku”, w ostatnich miesiącach stopniowo rosła we mnie niema rozpacz. Zdawało mi się, że cały czas coś ciężkiego leży mi na sercu i spędziłam wiele bezsennych nocy, lękając się i jednocześnie próbując zaufać Bogu co do takich kwestii jak…

… dokuczliwa niepewność, którą dźwigam, zastanawiając się, czy sposób, w jaki spędzam życie, ma jakiekolwiek znaczenie;

… rosnące wyzwania związane z jednym z naszych dzieci i jego specjalnymi potrzebami;

… smutek, jaki czuję w związku z moją małą siostrą, która cierpi, przechodząc niewyobrażalną tragedię;

… nieunikniony stres, którego doświadczam, prowadząc rosnącą organizację zaczynającą żyć własnym życiem;

… zmęczenie, które przynoszą wszystkie te i inne trudne sytuacje;

… grzech, jaki wychodzi ze mnie wobec ludzi, których kocham, spowodowany całym tym stresem.

Ech. Czy mam się w to wgłębiać? Co dobrego by z tego wynikło?

Nie chcąc tracić opanowania, zachowałam to wszystko dla siebie w trakcie kilku godzin jazdy do Houston. Pragnęłam się skryć za znajomą pozą, aż wszyscy skierują uwagę na inny temat.

Milczałam i się zastanawiałam.

Ale oni nie zamierzali przestać.

Zmiana tematu.

– Zatrzymajmy się i zjedzmy coś. Nie jesteście głodni?

Postanowili, że pozwolą mi zjeść, jeśli się przed nimi otworzę i powiem, jak naprawdę się czuję. Szantażowana przez tych do szaleństwa dobrych przyjaciół musiałam zaryzykować i opuścić gardę.

Jakimś cudem na eleganckich przedmieściach Houston znaleźliśmy niedużą budę z hamburgerami, nieogrzewaną i z niewykończoną podłogą. Byliśmy jedynymi klientami. Stłoczyliśmy się przed zewnętrznym kaloryferem i zjedliśmy jedne z najlepszych burgerów w życiu.

Ku nieustannemu zmartwieniu wspaniałego kelnera, który co chwilę donosił mi serwetki, rozkleiłam się i w strumieniu łez wyjawiłam przyjaciołom całą prawdę o sobie: o stale odczuwanej niekompetencji; o strachu, że zawiodę tych, którymi kieruję, albo – co gorsza – własne dzieci; o uporczywej presji, którą próbuję ignorować, nie mogąc się od niej uwolnić; o smutku z powodu mojej siostry; o częstym zwątpieniu w Boga, mimo że wygłaszam mowy i piszę o Nim książki; o tym, że wcześniej warknęłam na biednego stażystę w biurze; o swoim stałym przekonaniu, że choćbym nie wiem jak się starała, nigdy nie będę wystarczająco dobra. Powiedziałam wszystko, czego nie chciałam mówić, a nawet przyznać sama przed sobą.

Przez bite dwie godziny przyjaciele poświęcili mi całą swoją uwagę. To było niczym tlen, który ofiarnie i bez osądzania podali mi i do którego wdychania mnie zmusili, a ja przyjęłam go z miłością i bez strachu. Po raz pierwszy od dawna śmiałam się mocno i bez skrępowania. Głębokim, radosnym śmiechem, żartując z siebie i własnego życia.

Przez te dwie godziny pozwoliłam sobie na bycie lekkomyślną osobą, której życie znajduje się w totalnej rozsypce. Uwolniłam się od oczekiwań, odgrywania ról, stresów codzienności. Towarzyszące mi okoliczności w tamtej chwili wcale się nie zmieniły. Ale wewnątrz wszystko się poprzestawiało. Do tej pory nie uświadamiałam sobie, że niechcący pozwoliłam, aby moje życie niepostrzeżenie zmieniło się w spektakl. Wtedy, stojąc na klepisku, zapomniałam wszystkich kwestii, porzuciłam wszystkie swoje role, zrzuciłam kostiumy…

Niczego nie musiałam udowadniać.

Upajałam się łaską. Nie wiedziałam, że właśnie jej tak bardzo pragnęłam. Łaski. Nie wiedziałam, dopóki nie wyznałam swego pragnienia na klepisku nad hamburgerami. Moi przyjaciele mieli całe jej zapasy czerpane z zaraźliwej łaski Jezusa, którą dobrze znają. Jak zimny strumień łaska Jezusa wylała się z nich na moją suchą, strudzoną i spragnioną duszę.

Może też znasz to pragnienie, to siedzące głęboko w kościach łaknienie ulgi? Może czujesz je właśnie teraz? Jestem przekonana, że każda z nas zmaga się z jakąś presją, jakimś cierpieniem, grzechem, ciężarem – może z nimi wszystkimi jednocześnie. A tymczasem co odpowiadamy, gdy słyszymy pytanie: „Jak się masz”?

Mówimy: „W porządku. Dobrze. Świetnie”.

Zdradzę wam tajemnicę: Nikt nie ma się w porządku, dobrze, świetnie.

Ale, wielkie nieba, wszystkie jesteśmy zmęczone udawaniem, że tak jest.

Jesteś zmęczona? Nie jesteś sama.

Prawda, jaką odkryłam tamtego dnia na klepisku nieopodal Houston, jest dostępna i aktualna każdego dnia, dla każdej z nas. Potrzebujemy nowego sposobu na życie.

Chcesz zejść ze sceny? Wiesz co? Cheeseburger i buda z klepiskiem pełna łaski czekają na ciebie.

Mimo to powinnam cię ostrzec: toczy się zacięta walka, żeby powstrzymać cię przed dotarciem do tej łaski. Jeśli niebo, Bóg, aniołowie i demony są prawdziwe, to prawdziwy wróg działa, aby zapanować nad wszystkim, co w nas dobre, wolne, pełne pokoju i radosne.

Zaczynamy więc tutaj. Zaczynamy od uświadomienia sobie, że nie jesteśmy same. Zaczynamy od uświadomienia sobie, że naprawdę całe piekło będzie chciało nas dopaść, jeśli postanowimy żyć w wolności i cieszyć się łaską.

Ben Rector, jeden z moich ulubionych piosenkarzy, który często zamienia słowa w muzykę w sposób wyrażający prawdę, napisał: „Czasami diabeł brzmi bardzo podobnie do Jezusa”1.

Zostałyśmy okłamane przez wroga, który dokładnie wie, jak do własnych celów wykorzystać nasze pragnienie. Dlatego rozpaczliwie potrzebujemy otworzyć oczy na jego przewrotne taktyki.

GDYBYM BYŁA TWOIM WROGIEM

Gdybym była twoim wrogiem, oto, co bym zrobiła:

Sprawiłabym, żebyś uwierzyła, że potrzebujesz pozwolenia, aby kimś kierować.

Sprawiłabym, żebyś uwierzyła, że jesteś bezradna.

Sprawiłabym, żebyś uwierzyła, że nic nie znaczysz.

Sprawiłabym, żebyś uwierzyła, że Bóg wymaga od ciebie dobrych manier i stosownego zachowania.

Przez lata te kłamstwa wystarczyły, aby zamknąć sporą część Kościoła. Ale teraz wiele z was doznało przebudzenia. Jesteś zanurzona w Słowie i padłaś na kolana. Bóg przechodzi przez ciebie i stajesz się niebezpieczna. Zaczęłaś się wyzwalać i prowadzić innych ku wolności. Stare kłamstwa już nie wystarczają.

Gdybym więc była twoim wrogiem, otępiłabym cię i odwróciła twoją uwagę od Bożej historii.

Technologia, media społecznościowe, Netflix, podróże, jedzenie i wino, komfort. Nie kusiłabym cię ewidentnie złymi rzeczami, bo nabrałabyś podejrzeń. Rozpraszałabym cię wygodami codziennego życia, byś karmiła się przyziemnymi sprawami i zapomniała o Bogu.

Wówczas odsunęłabyś od siebie prowadzącego cię Ducha, kochającego cię i pocieszającego. Zaczęłabyś miłować komfort bardziej niż oddanie się, posłuszeństwo i dusze.

Gdyby to nie zadziałało, zaatakowałabym twoją tożsamość. Sprawiłabym, żebyś uwierzyła, że musisz dowieść własnej wartości.

Wtedy skupiłabyś się na samej sobie zamiast na Bogu.

Przyjaciele staliby się wrogami.

Koleżanki i koledzy z pracy staliby się konkurencją.

Odizolowałabyś się od wszystkich i myślała, że nie jesteś wystarczająco dobra.

Wpadłabyś w depresję i nie czuła wdzięczności za swoje życie.

Albo:

Porównywałabyś się do innych i sądziła, że jesteś od nich lepsza.

Osądzałabyś ludzi, którzy potrzebują Boga.

Potępiałabyś ich, zamiast kochać i zapraszać do siebie.

Rozsiewałabyś plotki, niszczyła i niweczyła inne dzieła Boga.

Tak czy owak, straciłabyś radość, bo twój wzrok byłby skupiony na tobie samej i ludziach, a nie na Jezusie.

A gdyby to nie zadziałało, zatrułabym cię misją Boga, która zastąpiłaby Jego samego.

Wówczas wielbiłabyś ideę zamiast Jezusa.

Walczyłabyś z innymi o najzaszczytniejsze role.

Wypaliłabyś się od ciągłych zmagań.

Myślałabyś, że miarą sukcesu są widoczne rezultaty.

Tworzyłabyś kanały społecznościowe dla poklasku, a nie po to, aby głosić Boga.

Cały swój czas i wysiłek podporządkowałabyś stawaniu się kimś ważnym, a nie poznawaniu Jezusa i kochaniu ludzi. Celem stałoby się zbieranie obserwujących na Facebooku, zajęcie dobrze kojarzącego się stanowiska, publikowanie książek, tworzenie wielkich duszpasterstw, a nie szukanie dusz ludzkich i chwały Boga.

A gdyby i to nie zadziałało, sprawiłabym, żebyś cierpiała.

Może wtedy pomyślałabyś, że Bóg jest zły, a nie dobry.

Twoja wiara by obumarła.

Stałabyś się zgorzkniała, znużona i zmęczona, nie rozwijałabyś się i nie wzrastała na podobieństwo Chrystusa.

Próbowałabyś kontrolować swoje życie, zamiast przystać na plany, które On ma dla ciebie.

Wróg mówi ci, że wolność da się odnaleźć tylko wtedy, gdy ostatecznie udowodnisz sobie i światu, że…

ty jesteś ważna;

ty masz nad wszystkim kontrolę;

ty jesteś lubiana;

ty jesteś szczęśliwa;

ty jesteś wystarczająco dobra.

ZDEMASKOWANIE KŁAMSTWA

Posłuchaj. Wróg obiecuje nam wodę, ale za każdym razem, gdy idziemy do jego studni, one są puste. Daje nam łyk na tyle zadowalający, żebyśmy dalej mu wierzyły. Wierzyłyśmy w kłamstwo, że nasze pragnienia zostaną zaspokojone, jeśli będziemy wystarczająco dobre i będziemy posiadały wystarczająco dużo. Gonimy więc za wyobrażeniem, odpowiedziami, rzeczami, ludźmi – aż niespodziewanie zaczynamy się zastanawiać: Dlaczego nadal jestem spragniona?

W Księdze Jeremiasza Bóg dokładnie wyjaśnia, co się dzieje:

Bo podwójne zło popełnił mój naród:

opuścili Mnie, źródło żywej wody,

żeby wykopać sobie cysterny,

cysterny popękane,

które nie utrzymują wody. (Jr 2,13)

Woda. Żaden człowiek nie przeżyje bez niej trzech dni. Żaden inny zasób nie jest aż tak niezbędny do podtrzymania życia. Żaden.

Kiedy spojrzysz na mapy najbardziej jałowych miejsc na świecie, znajdziesz miasta wzdłuż rzek i strumieni wody. Tam, gdzie jest woda, jest też życie. Roślinność, zwierzęta, przemysł, kwitnąca ludzkość. A bez wody jest śmierć.

Sądzę, że nie sięgnęłabyś po tę książkę, gdybyś nie czuła pragnienia. Wierzę, że jesteś tutaj, bo jesteś tak bardzo spragniona, że już dłużej nie możesz tego znieść i modlisz się, że może tym razem odnajdziesz żywe, niewyczerpane źródło wody na całe życie. Ja jestem tutaj, ponieważ chcę walczyć o to, abyś żyła, abyś nie była już spragniona, ale pełna. Znalazłam wodę. Znalazłam wytchnienie. I pokażę ci, gdzie ono mieszka.

Istnieje woda dla ciebie. Nie tylko wystarczająco dużo, aby ugasić twe pragnienie, ale nieograniczony zapas, który cię wypełni, a potem rozleje się z ciebie na spragniony świat. Ale wodę, której potrzebujesz, można znaleźć tylko w jednym Źródle.

Powiem ci od razu, to nie sekret. Jest tylko jedna odpowiedź na twoje pragnienie:

Jezus.

„Jeśli ktoś jest spragniony, a wierzy we Mnie – niech przyjdzie do Mnie i pije!”, mówi On w Ewangelii według św. Jana. „Jak rzekło Pismo: Rzeki wody żywej popłyną z jego wnętrza” (J 7,37–38).

On sam jest Źródłem, z którego wypływa wszystko, czego pragniemy i kim mamy nadzieję się stać.

Cieszę się, że mogę zacząć właśnie od tego, nie składając pustych obietnic. Bo moim jedynym celem jest poprowadzić twą spragnioną duszę do strumieni wody żywej, do Jezusa. On zawsze dotrzymuje słowa.

Dlaczego tędy?

Praktycznie nic, z czym zmagam się w swoim życiu, nie zmieniło się tamtego dnia na klepisku w Houston. A jednak zmieniło się wszystko.

Nie czułam się tak samotna.

Poczułam ulgę.

Poczułam się kochana.

Poczułam, że mogę wziąć głęboki oddech.

Poczułam się poznana.

Uwierzyłam mocniej Jezusowi. Że On przebacza i jest w tym wszystkim ze mną.

Poczułam narastającą falę wolności, która przychodzi wraz z życiem, w którym Niczego. Nie. Musisz. Udowadniać.

Muszę cię ostrzec, że znalezienie drogi wyjścia z pustyni zmagań i presji nie będzie łatwe. Ale mam nadzieję, że i tak ze mną wyruszysz. Pokażę ci, jak mnie się to udało.

Zacznijmy od początku, kiedy to nauczyłam się gonić fatamorgany wody na pustyni…