Copyright © by Wydawnictwo WAM, 2017

Copyright © by Tygodnik Powszechny, 2017

Opieka redakcyjna: Klaudia Adamus

Redakcja: Maciej Müller

Korekta: Daria Godoś, Izabela Rzepecka

Projekt okładki i opracowanie graficzne

Studio Graficzne Punkt Widzenia

Skład: Edycja

Teksty zebrane w książce były publikowane na łamach „Tygodnika Powszechnego” w latach 2011–2017.

978-83-277-0893-9 (ePub)

978-83-277-0894-6 (Mobi)

WYDAWNICTWO WAM

ul. Kopernika 26 • 31-501 Kraków

tel. 12 62 93 200 • faks 12 42 95 003

e-mail: wam@wydawnictwowam.pl

DZIAŁ HANDLOWY

tel. 12 62 93 254-256 • faks 12 62 93 496

e-mail: handel@wydawnictwowam.pl

KSIĘGARNIA WYSYŁKOWA

tel. 12 62 93 260

www.wydawnictwowam.pl

Przygotowanie wydania elektronicznego

Michał Nakoneczny / hachi.media

SPIS TREŚCI

KIM JEST BÓG

1/111 Nieoczywista miłość Boga

2/111 Z Nazaretu i z Ojca

3/111 Jan i Eliasz

4/111 Pomazaniec

5/111 Pełna odpowiedź

6/111 Spotkanie, które uruchamia

7/111 Plany noworoczne

8/111 Dobry wzrok

9/111 Najpiękniejsza Apokalipsa

10/111 Bóg, który nie może

11/111 Palec Boży

12/111 Spojrzenie Jezusa

13/111 Wiara i niewiara

14/111 Logika ziarna

15/111 Zawierzeni Słowu

16/111 Bóg nie chce nas zaskoczyć

17/111 Płacz Jezusa

18/111 Przeciw

19/111 Pierwsze miejsce na uczcie

20/111 Zamiast tronu – żłób

21/111 Korekta naszych ścieżek

22/111 Ojcostwo w Duchu

23/111 Na obraz i podobieństwo Trójjedynego

24/111 Dla kogo najpierw?

25/111 Światło

26/111 Dokonać Paschy

MIŁOSIERDZIE

27/111 Chusta Weroniki

28/111 Znak umycia nóg

29/111 Znak na dłoniach

30/111 Dlaczego miłosierdzie?

31/111 Święta Brama Miłosierdzia

32/111 Prawo jak kamień

33/111 Imieniem Boga jest miłosierdzie

34/111 Złota zasada

35/111 Twarz Ojca

36/111 Przypowieść o miłosiernym Bogu

37/111 Rzymskie rekolekcje

38/111 Mandat miłosierdzia

39/111 Nie ma granic miłosierdzia

40/111 Maria Magdalena

41/111 Kardynał Franciszek

42/111 Mocne słowa miłości

43/111 Czarna Madonna

WYTRWAĆ W WIERZE

44/111 Dziękuję za waszą wiarę!

45/111 Nie doktryna, lecz komunia

46/111 Wytrwajcie

47/111 Nie wystarczy rozumieć

48/111 Modlitwa Pańska

49/111 Pokrzepienie

50/111 Święto narodzone w leprozorium

51/111 Procesja Bożego Ciała

52/111 Minimalne minimum

53/111 Moc Słowa

54/111 Wszechwiedzący?

55/111 Spotkanie radykalnie prywatne

56/111 Jałmużna z… grzechu

57/111 Ziarnko gorczycy i odrobina kwasu

58/111 Czarna, ale piękna

59/111 Natychmiast

60/111 Marana Tha!

61/111 Źródło

CIASNA BRAMA

62/111 Wzorcowa ewangelizacja

63/111 Matka, bracia, siostry, my

64/111 Rzymskie rekolekcje (2)

65/111 Drogi wiary

66/111 Podziały

67/111 „Przepraszam” otwiera dialog

68/111 Pretensja apostołów

69/111 Wśród prześladowań

70/111 Wyobraźnia i współczucie

71/111 Trędowaty, czyli kto?

72/111 Wszyscy Święci

73/111 Cena

74/111 Grzech zaniedbania

75/111 Nie nazywaj go skalanym

76/111 Bliskość

77/111 W samym środku Kościoła

78/111 Być!

79/111 Pierwszy kościół w Europie

80/111 Synteza paradoksów

81/111 Wiara Jezusa

82/111 Zmartwychwstanie – nasze!

83/111 Wezwani do postu

84/111 Powiernicy

85/111 Oczekiwanie na nową Pięćdziesiątnicę

86/111 Rewolucja w myśleniu

87/111 Siła prostych środków

88/111 Ofiarowanie

89/111 Znać – nie znać

90/111 Od drugiego ołtarza

91/111 Trwająca Pięćdziesiątnica

92/111 W synagodze i w domu

93/111 Obietnica

94/111 Zwiastowania

95/111 Pojednanie w zasięgu ręki

96/111 Marsz Pamięci

97/111 Uzdrowienie niewidomego

DROGA KRZYŻOWA

98/111 Stacja I
Pan Jezus skazany na śmierć
Podróżnych w dom przyjąć

99/111 Stacja II
Jezus podejmuje krzyż
Głodnych nakarmić

100/111 Stacja III
Pierwszy upadek Pana Jezusa
Grzeszących upominać

101/111 Stacja IV
Jezus spotyka swoją Matkę
Strapionych pocieszać

102/111 Stacja V
Szymon z Cyreny pomaga nieść krzyż
Chorych nawiedzać

103/111 Stacja VI
Weronika ociera twarz Jezusową
Więźniów odwiedzać

104/111 Stacja VII
Drugi upadek Pana Jezusa
Urazy chętnie darować

105/111 Stacja VIII
Jezus poucza płaczące niewiasty
Nieumiejętnych pouczać

106/111 Stacja IX
Trzeci upadek Pana Jezusa
Wątpiącym dobrze radzić

107/111 Stacja X
Jezus z szat obnażony
Nagich przyodziać

108/111 Stacja XI
Jezus przybity do krzyża
Krzywdy cierpliwie znosić

109/111 Stacja XII
Jezus umiera na krzyżu
Spragnionych napoić

110/111 Stacja XIII. Jezus zdjęty z krzyża i złożony w ramiona Matki
Modlić się za żywych i umarłych

111/111 Stacja XIV
Jezus złożony do grobu
Umarłych grzebać

Przypisy

KIM JEST BÓG

1/111
NIEOCZYWISTA
MIŁOŚĆ BOGA

Najczęściej przywoływane zdanie w ewangelizacji brzmi: „Tak Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne” (J 3,16).

W tym zdaniu wszystko jest nieoczywiste. Właśnie dlatego domaga się refleksji i decyzji. Domaga się wyboru.

Czy miłość do świata jest oczywista? Nie chodzi o góry i lasy… Czy miłość do człowieka jest oczywista? Miłość Boga do mnie? Ktoś z nas może powiedzieć, że na nią zasługuje?

Niemal na początku Biblii (Rdz 6,5–6.12) czytamy: „Pan widział, że wielka jest niegodziwość ludzi na ziemi, żałował, że ich stworzył, i zasmucił się (…). Bóg widział, że ziemia jest skażona i że wszyscy ludzie postępują na ziemi niegodziwie”.

Echo tego smutku Boga wraca w niemal ostatniej biblijnej księdze: „Nie miłujcie świata!”. Co jest ze świata? „Pożądliwość ciała, pożądliwość oczu i pycha” (1 J 2,15). Tego kochać się nie da. A przecież nie chodzi o abstrakcyjne twory. Pożądliwość, chciwość, pycha same w sobie nie istnieją – istnieją tylko w ludziach. We mnie. Niektórzy mówią: „Nie cierpię pychy”. To oczywiste. A pyszałka? Umiecie kochać pysznych, chciwych i nieczystych?

Można kochać ludzi, którzy giną na wojnach. Ale tych, którzy je wszczynają? Gdy chodzisz po Birkenau, odruchowo jesteś po stronie ofiar; ale czy można – i w jaki sposób – kochać nazistów? Oczywista jest solidarność z ofiarami zamachów terrorystycznych; ale czy można kochać ich sprawców? A może nawet nie jesteśmy po stronie wszystkich ofiar? O niektórych mówimy: sami sobie winni… Można kochać biednych, których niszczą bezduszne „prawa rynku”, ale tych, których niszczy alkoholizm albo popełnione przestępstwo? Czy nie ma w nas pokusy podpowiadania Bogu, kogo powinien, a kogo nie powinien kochać? A w której grupie umieszczamy siebie samych? Kto z nas „jest bez grzechu”?

To dopiero naskórek owej nieoczywistości. Bo od tego, że Bóg kocha, jeszcze bardziej nieoczywiste jest, w jaki sposób kocha. Tak – w taki sposób, „że Syna swego dał”.

Tu trzeba patrzeć na Krzyż. Nie mówimy o „Bogu w ogóle”; mówimy o Bogu objawionym na Golgocie. Bogu Ojcu, który „nie oszczędza własnego Syna” – a oszczędził syna Abrahama. Bo znacznie więcej wymaga od siebie niż od nas. Bo obdarowuje pierwszy i ciągle. Bo nie jest złodziejem, z niczego człowieka nie okrada, niczego mu nie „zabiera”. Mówimy o Bogu objawionym w Jezusie, który na krzyżu odpowiada na moją chciwość – ogołoceniem i ubóstwem; na moją pychę – wyborem śmierci niewolnika; na moją zazdrość, gwałt i gniew – ofiarą z własnego życia.

Tu nie chodzi jedynie o kontrast między Bogiem a nami. I nie o pouczenie: co ostatecznie działa, a co nie działa w ludzkim życiu. Chodzi o to, że On – Święty, Święty, Święty – chce stać się moim grzechem: On, pokorny, chce się stać moją pychą; On, ubogi, chce się stać moją chciwością; On, oddający życie, jest gotów stać się każdym popełnionym przeze mnie morderstwem. Chce mi to zabrać. Wziąć na siebie, by umarło razem z Nim na krzyżu. Pyta tylko, czy mu to oddam. Oddasz Mu?

A co dostaniesz w zamian? Życie wieczne. Już, teraz. Nie w metaprzyszłości, po paruzji. Zobaczmy werset J 6,54: „kto spożywa moje ciało i krew moją pije, ma życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym”. Pan obiecuje dwa dary: że nas wskrzesi (kiedyś) i że możesz mieć w sobie życie Boga. Możesz kochać tak jak On. Możesz wybaczać siedemdziesiąt siedem razy. Możesz kochać nieprzyjaciół. Możesz błogosławić tych, którzy cię przeklinają. Możesz… zło dobrem zwyciężać. W komunii z Jezusem – w zjednoczeniu w Ciele i Krwi. Tu nie chodzi o wiedzę. Chodzi o doświadczenie spotkania.

W rocznicę chrztu Polski pytaliśmy: co Mieszko I z tego wiedział? A my? Ja? Ty? Znasz Tego Boga? Dałeś Mu się objąć? Powiedziałeś Mu: „Pan mój i Bóg mój”? Chcesz zrobić krok w Jego stronę? Albo przynajmniej chciałeś zrobić?