Wielka kuchnia Świętej Hildegardy

Kunsztownie wydany wolumen, gromadzący obszerny wybór przepisów kulinarnych, inspirowanych zaleceniami XII-wiecznej mniszki z Bingen

Święta Hildegarda przywiązywała ogromną wagę do diety, jako kluczowego elementu, decydującego o zdrowiu fizycznym i duchowym człowieka. Według znawców, centralnym elementem diety św. Hildegardy jest zasada  discretio (rozwaga) czyli dążenie do równowagi i umiaru w wielu aspektach życia, w tym w odżywianiu. Jeśli spojrzymy wybiórczo na jej zalecenia kulinarne, to z pewnością zauważymy, że szczególne miejsce zajmuje w nich orkisz, zboże o wyjątkowych właściwościach prozdrowotnych. Obok orkiszu Hildegarda zalecała spożywanie warzyw, owoców (zwłaszcza orzechów) oraz nasion, natomiast mięso i produkty mleczne winny stanowić rolę uzupełniającą. Ciekawym jest, że zalecała unikanie spożywania m.in. takich produktów jak pszenica, mleko, sól.

Przed pełniejszym omówieniem zawartości treści merytorycznej, zamieszczonej w przedkładanym opracowaniu, warto przypomnieć, że Hildegarda nie klasyfikuje pożywienia pod względem kaloryczności czy zawartości witamin. Dla Mistrzyni z Bingen, najistotniejszym jest wartość lecznicza pożywienia. Hildegarda postrzegała człowieka w sposób całościowy (holistyczny) czyli nie komponowała diety, której celem byłoby uzdrowienie konkretnego organu, ale usprawnienie całości organizmu, ponieważ wszystko w nim jest ściśle powiązane i należy traktować jako całość.

Z obszernej spuścizny, jaką pozostawiła św. Hildegarda w swych XII wiecznych dziełach, wybrano te przepisy, które możliwe są do przygotowania współcześnie, a ich składniki dostępne są w sklepach czy też w przydomowych ogródkach. Zawartość praktyczna została zaprezentowana w 10 rozdziałach, w których pogrupowano prawie 400 przepisów: Orkiszowe wypieki; Śniadania i przekąski; Zupy i sosy; Dania mięsne; Ryby; Dania wegetariańskie; Sałatki i dodatki; Ciasta i desery; Napoje i przetwory; Kulinaria lecznicze. Spośród wymienionych rozdziałów dwa: Orkiszowe wypieki i Kulinaria lecznicze, nie są spotykane w typowych publikacjach kulinarnych. Te właśnie dwie kategorie najpełniej wyróżniają kuchnię św. Hildegardy od „zwyczajnej” książki kucharskiej. Każdy z wymienionych rozdziałów rozpoczyna się wstępem przybliżającym podejście Mistrzyni do opisywanej kategorii potraw.

Na wyeksponowanych stronach zamieszczone zostały natomiast szersze opisy 10 charakterystycznych dla tej kuchni produktów jak: orkisz, bertram, galgant, hizop, pieprz kubeba, kasztany jadalne, koper włoski, cynamon, pigwa, nieszpułka zwyczajna. Zdecydowana większość spośród zamieszczonych przepisów została zaprezentowana w ujednoliconej formie. Na początku receptury widnieje skład niezbędnych produktów wraz z podanymi wielkościami wyrażonymi we współczesnych jednostkach miar (gramy, mililitry) a następnie szczegółowy sposób przyrządzenia. Podano także orientacyjny czas przygotowania przepisu zasadniczo dla czterech osób.

Dodatkowo w rozdziale „Kulinaria lecznicze” podane zostały wskazania, w jakich dolegliwościach zdrowotnych dany przepis może okazać się pomocny. Trafnym dopełnieniem zamieszczonych przepisów są kolorowe fotografie finalnych dań lub użytych składników, co znakomicie ożywia treść opisu. W końcowej części opracowania zamieszczone zostały dwa obszerne zestawienia: Indeks głównych składników oraz Alfabetyczny spis przepisów, co w zdecydowany sposób ułatwia odnalezienie poszukiwanej receptury kulinarnej.