Mistagogia roku liturgicznego

Studium historyczno-liturgiczne

Wspominanie – rozumiane jako sakramentalne uobecnienie – wydarzeń zbawczych Chrystusa od pierwszych wieków chrześcijaństwa stanowiło fundament celebracji liturgicznej i wpłynęło znacząco na proces kształtowania się roku liturgicznego. Liturgia była wówczas w centrum życia chrześcijańskiego i duchowości Kościoła.

Szczególnym nawiązaniem do tego pierwotnego i życiodajnego nurtu była wizja teologiczna przedstawicieli ruchu liturgicznego na przełomie XIX i XX wieku. Byli oni przekonani, że liturgia, tak jak w początkach Kościoła, jest szkołą modlitwy i życia. Teologia prezentowana przez ruch liturgiczny eksponowała rolę zbawczego misterium Chrystusa w liturgii. Stało się tak głównie dzięki Odo Caselowi OSB (1886–1948), który został nazwany mistagogiem misterium paschalnego dla zachodniego Kościoła, gdyż na nowo wydobył to wyrażenie z Tradycji i ukazał jego treść. Wskazał on na obecność samego Chrystusa i Jego misterium w liturgii sakramentów, w oficjalnej modlitwie Kościoła i w obchodach roku liturgicznego. Niedługo potem Sobór Watykański II dokładnie w tym duchu scharakteryzuje rok liturgiczny. 

Szczególną rolę w przybliżaniu treści liturgii, zwłaszcza roku liturgicznego rozumianego jako obecność Chrystusa w Jego tajemnicach, miała s. Maria Renata Fudakowska, niepokalanka (1873–1956), która zajmowała czołową rolę w polskim ruchu liturgicznym – dzisiaj niestety zapomniana. Dotychczas została opublikowana jedna praca naukowa dotycząca s. Renaty Fudakowskiej, której autorem jest o. Szczepan Zachariasz Jabłoński z zakonu oo. paulinów. Zwrócił on szczególną uwagę na pastoralno-praktyczny i wspólnotowy wymiar twórczości s. Renaty.