Czystość – pojednanie zmysłów

Jeśli po zobaczeniu tego tytułu czujesz zapach naftaliny – ta lektura cię zaskoczy. To książka wielowymiarowa, współczesna i dla każdego. Samo pojęcie czystości zdaje się dziś mało aktualne, za to hasło integralność święci sukcesy. Biskup Erik Varden OCSO w fascynujący sposób wyjaśnia, że „czystość jest wyznacznikiem integralności, osobowości, której elementy składają się w harmonijną całość”. Czystość rozumie nie jako sam celibat, lecz jako pojednanie zmysłów i uporządkowanie pragnień. Odwołuje się przy tym do sztuki, muzyki i literatury, które stają się dla niego źródłem duchowych doświadczeń i piękna prowadzącego ku transcendencji.

Wiązanie czystości, jak to się zwykło robić, tylko z umartwieniem zmysłów to nic innego jak próba uczynienia z niej narzędzia, które zahamuje rozwój charakteru. Oznaczałoby to także mylne rozumienie, błędne przedstawienie i niewłaściwe zastosowanie treści pojęcia będącego w istocie czymś o wiele bardziej złożonym. Mam nadzieję, że w tej książce uda mi się uwolnić „czystość” z więzienia zbyt wąskich kategorii i stworzyć jej warunki, w których wyprostuje się, przeciągnie, zacznie swobodnie oddychać, a może nawet zaśpiewa.

W tym wyjątkowym eseju nie chodzi o wyłożenie katechizmowych prawd co wolno, a czego nie, ale o odpowiedź dlaczego i jaki w tym jest sens. Jest to intelektualna uczta pełna religijnej głębi. Książka oparta została na apokryfie Grota skarbów, z której wątki autor podejmuje pod kątem czystości. Zasila także swoje rozważania wieloma innymi odniesieniami do kultury – przywołuje historie m.in. z książek Hessego, sztuk wyreżyserowanych przez Bergmanna, oper Mozarta, dzieł starożytnych, Ojców Kościoła, czy mnichów prawosławnych jak Sylwan z Góry Atos.